स्वर, संस्कार आणि स्वावलंबनाचा प्रवास – पूनम पाटेकर

जागतिक महिला दिनानिमित्त विशेष लेख

स्वर, संस्कार आणि स्वावलंबनाचा प्रवास – पूनम पाटेकर

आजच्या काळात महिला अनेक क्षेत्रांमध्ये आपली वेगळी ओळख निर्माण करत आहेत. कला, शिक्षण, समाजकार्य आणि उद्योजकता या सर्व क्षेत्रांत उल्लेखनीय काम करणाऱ्या पूनम पाटेकर या त्यापैकी एक प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्व आहेत. गायिका, संगीत शिक्षिका, महिला उद्योजिका आणि समाजसेविका म्हणून त्यांनी समाजात आपला ठसा उमटवला आहे.

पूनम पाटेकर यांनी B.A., ECCEd तसेच Diploma in Shipping & Logistics ही शैक्षणिक पात्रता प्राप्त केली आहे. त्याचबरोबर त्या CSC VLE आणि UIDAI Supervisor म्हणूनही कार्यरत आहेत. संगीत क्षेत्रात त्यांनी संगीत विशारद (हार्मोनियम) – द्वितीय पूर्ण केले असून संगीत विशारद (गायन) – तृतीय मध्ये शिक्षण घेत आहेत.

संगीत हा त्यांच्या आयुष्याचा अविभाज्य भाग आहे. मागील २४ वर्षांपासून त्या संगीत क्षेत्रात सक्रिय आहेत. त्यांनी अनेक गाणी रेकॉर्ड केली असून ४०० हून अधिक स्टेज कार्यक्रम सादर केले आहेत. चिपळूण, रत्नागिरी, दापोली, मंडणगड, श्रीवर्धन, गोरेगाव, माणगाव, महाड, उरण आणि वाशी या ठिकाणी त्यांच्या कार्यक्रमांना मोठा प्रतिसाद मिळाला आहे.

स्पर्धांमध्येही त्यांनी उल्लेखनीय यश मिळवले आहे. महाड आयडॉल (२००८) तसेच उरण द्रोणगिरी आयडॉल मध्ये सलग तीन वर्षे त्यांनी आपली कला सादर केली. Sur Maharashtra Online Singing Competition मध्ये प्रथम क्रमांक आणि Maharashtra News 18 गायन स्पर्धा मध्ये द्वितीय क्रमांक मिळवून त्यांनी आपली गुणवत्ता सिद्ध केली आहे. अनेक गायन स्पर्धांमध्ये त्या परीक्षक (Judge) म्हणूनही काम करत आहेत.

संगीत शिक्षणाची आवड लक्षात घेऊन त्यांनी “Surganga Music Hub & Academy” ची स्थापना केली. या अकादमीद्वारे सर्व वयोगटातील विद्यार्थ्यांना गायनाचे शिक्षण दिले जाते. याशिवाय त्यांना शाळेत शिक्षिका म्हणून ७ वर्षांचा अनुभव आहे. त्यांनी स्वतःचा म्युझिक ग्रुप देखील तयार केला आहे.

सामाजिक कार्यातही त्यांचे योगदान उल्लेखनीय आहे. त्या अनाथाश्रम, वृद्धाश्रम आणि मूक-बधिर मुलांना आर्थिक व वस्तुरूप मदत करतात. तसेच महिलांमध्ये मासिक पाळीविषयी जागृती करण्यासाठी मार्गदर्शन करतात. शाळेच्या सुट्ट्यांमध्ये त्या बालसंस्कार वर्ग घेऊन मुलांना गाणी, प्रार्थना आणि स्तोत्रांद्वारे संस्कार देण्याचे काम करतात.

उद्योजकतेच्या क्षेत्रात त्यांनी Durva Enterprises या Online Service Centre ची स्थापना केली असून व्यवसायासाठी लागणारी सरकारी लायसन्स व सर्टिफिकेट सेवा तसेच सर्व प्रकारच्या विमा सेवा उपलब्ध करून देतात.

महिलांच्या आरोग्याचा विचार करून त्यांनी FRELAX – Organic Cotton Sanitary Napkins हा उपक्रम सुरू केला. या उपक्रमातून त्या Wholesaler व Retailer म्हणून काम करत असून १६ महिलांना घरबसल्या व्यवसायाची संधी उपलब्ध करून दिली आहे. त्यांच्या उत्पादनांची उपलब्धता पुणे, मुंबई, नवी मुंबई, अहिल्यानगर, बेळगाव, महाड, वडोदरा तसेच काही मेडिकल स्टोअर्स व बाजारपेठांमध्ये आहे.

महिला सक्षमीकरणासाठी त्यांनी “अस्तित्व महिला सक्षमीकरण” या संस्थेची स्थापना केली आहे. या संस्थेद्वारे महिला उद्योजकांना प्रोत्साहन देणे आणि महिलांना स्वावलंबी बनवण्यासाठी विविध उपक्रम राबवले जातात.

कला, शिक्षण, समाजकार्य आणि उद्योजकता या सर्व क्षेत्रांत काम करत पूनम पाटेकर यांनी समाजासाठी एक प्रेरणादायी आदर्श निर्माण केला आहे. त्यांच्या कार्यातून अनेक महिलांना स्वप्ने पाहण्याची आणि ती पूर्ण करण्याची प्रेरणा मिळत आहे. जागतिक महिला दिनानिमित्त अशा कार्यकर्त्या महिलांचा गौरव करणे हीच खरी समाजाची प्रगती आहे.

शब्दांकन / लेखन - विठ्ठल ममताबादे, उरण